Van verbandgebouw naar hypermodern laboratorium.
In 1913 koopt Defensie het eenvoudig aangelegd vliegveld op Soesterberg over van Verweij en Lugard die in 1910 op de Soesterbergse heide een vliegveld hadden aangelegd. Enkele luchtvaartpioniers uit die tijd zijn o.a., Anthony Fokker, Frits Koolhoven en Hendrik Walaardt Sacrè. Hendrik Walaardt Sacrè wordt zelfs de eerste commandant van de Luchtvaartafdeling en van vliegkamp Soesterberg. Een medische dienst speciaal gericht op de luchtvaart bestaat dan nog niet. In 1919 kreeg de vlieger-arts Pieter van Wulfften Palthe opdracht om een vliegmedische dienst op te richten om onder meer de medische gevolgen van vliegen te onderzoeken.
Eén van de eerste gebouwen op voormalig vliegbasis Soesterberg was het Luchttorengebouw uit de jaren 20 van de vorige eeuw; het gebouw had als bijnaam Verbandgebouwtje. Onder andere Jan van Drie was hier werkzaam als Sergeant-verpleger. Als er dan weer eens een vliegtuig in de problemen was of een noodlanding maakte, wat niet goed afliep, sprong hij op de fiets om met zijn verbandtrommel eerste hulp te verlenen. Van de piloten die dan vliegen wordt alleen gekeken of ze gezond en fit zijn, vliegmedische keuringen bestaan dan nog niet.
(Het verbandgebouw (gebouw 45) staat nu nog steeds op het terrein van het Nationaal Defensiemuseum NMM)
Onder leiding van Dr. J. Chr. Hubach komt er een vliegmedisch laboratorium op de voormalige vliegbasis Soesterberg in 1947. Dr. Heubach heeft dan al ervaring opgedaan in Kalidjati, voormalig Nederlands Indië, als garnizoensarts van het KNIL, ook daar was er een vliegmedisch laboratorium waar hij de leiding over had. In 1931 komt daar een onderdrukkamer. In 1942 geraakt dr. Heubach in Japanse krijgsgevangenschap als Luitenant-Kolonel. In 1947 komt er onder zijn leiding een vliegmedisch laboratorium. Hij staat in 1952 mede aan de wieg van het Nationaal Luchtvaart Geneeskundig Centrum alwaar hij het hoofd wordt van de vliegmedische keuringen. In 1958 gaat Dr. Heubach met pensioen.
Ook Commodore Dr. J Brouwer is één van de oprichters van de vliegmedische dienst op Soesterberg. Vanaf 1923 studeert hij medicijnen en komt in dienst als officier van de gezondheid. Het vliegen leerde hij van Versteegh en Bakkenes. Dr. Jongbloed is dan één van zijn eerste assistenten. De keuringen van de piloten wordt dan gedaan door één arts, terwijl tegenwoordig voor iedere specifieke keuring een specialist aanwezig is. In 1953 gaat Dr. Brouwer met pensioen.
In 1947 is de bouwtekening klaar van het pand aan de Kampweg 3, waar de vliegmedische keuringen moeten gaan plaatsvinden. In 1952 wordt het gebouw in gebruik genomen; er is ook al een pand aan de Kampweg 2 waar tevens keuringen plaatsvinden. Het pand aan de Kampweg 2 is puur gericht op Defensie personeel terwijl het pand aan de Kampweg 3 is gericht op zowel Burger als Defensie personeel. Het officierscasino aan de Kampweg 1 wordt in 1950 en 1951 nog als tijdelijk onderkomen gebruikt door de geneeskundige dienst van Defensie tot het pand aan de Kampweg 2 en 3 gereed zijn. Het pand aan de Kampweg 2 bevat in de kelder een ruimte waar een ronde ring is geplaatst met een stoeltje erop; daar moest de piloot dan op plaats nemen en werd hij getest op desoriëntatie.
Kampweg 3 is een groter gebouw waar later dat jaar een onderdrukkamer komt en in 1959 een centrifuge; in deze centrifuge neemt de piloot plaats en wordt getraind om, om te gaan met G-krachten wat kan oplopen tot 9G. Er vinden in die tijd 30 tot 40 keuringen per dag plaats.
Deze centrifuge is dan zo uniek, er bestaan er maar twee van in de wereld, dat uit heel Europa piloten naar Soesterberg komen om gekeurd en getest te worden.
MGD.
Niet alleen piloten worden getest in deze centrifuge, ze hebben ook het idee dat hij voor andere medische doeleinden gebruikt kan worden. In 1968 komt er een jongen van 8 jaar (H. Middelhof) uit Overdinkel naar Soesterberg voor hulp. Bij het afgaan van vuurwerk krijgt hij een metaalsplinter in zijn oog; de jongen wordt in de centrifuge geplaatst; de gedachte hierbij is dat door de verhoogde zwaartekracht de splinter het oog zal verlaten, helaas voor de jongen mislukt de “operatie`’.
In 1983 komt er een nieuwe centrifuge voor een bedrag van f 800.000,00. Deze centrifuge waarvan intensief gebruik wordt gemaakt staat inmiddels op de nominatie om vervangen te worden; er zijn vergevorderde plannen om binnen 2 a 3 jaar een nieuwe centrifuge te bouwen waardoor Soesterberg op de kaart blijft staan als voorloper op vliegmedisch gebied.
Vandaag de dag is er het nodige veranderd; het pand aan de Kampweg 2 is verkocht door Defensie en bestaat nu uit appartementen. Het pand aan de Kampweg 3 is nu nog steeds in gebruik als vliegmedisch centrum, het heeft sinds 2002 de naam, Centrum voor Mens en Luchtvaart.
Het CML zorgt er nog steeds voor dat piloten fysiek en mentaal klaar zijn voor de inzet.
Bij het CML volgen vliegers trainingen zoals in de centrifuge voor G-krachten, herkenning van hypoxie in de hypobare kamer en desorientatietrainingen.
Het CML in Soesterberg is als internationaal kennis en expertisecentrum toonaangevend op het gebied van menselijk presteren in de lucht- en ruimtevaart.
